Normy hałasu w środowisku

W Polsce zagadnienia ochrony przed hałasem w środowisku zewnętrznym (hałas przemysłowy i komunikacyjny) określono w Prawie Ochrony Środowiska (POŚ) Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 627, ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. z późn. zm., które odwołuje się do rozporządzeń normujących limity dopuszczalne (rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku Dz. U. z 2014 r., poz. 112) dla 1 doby osobno w porze dnia i porze nocy (w przypadku hałasu przemysłowego) lub w odniesieniu do okresu całego roku dla hałasu komunikacyjnego). Prawo Ochrony Środowiska wskazuje w art. 112, że każda nowa inwestycja, musi zostać tak zaprojektowana, aby limity dopuszczalne w przypadku istniejących lub planowanych budynków mieszkalnych nie zostały przekroczone. Dalej art. 112a przywołuje wskaźniki hałasu mające zastosowanie do ustalenia i kontroli hałasu w środowisku. W końcu art. 115a POŚ mówi o przypadku i konsekwencjach, gdy limity dopuszczalne zostają przekroczone. Ocenę poziomów dźwięku w środowisku, np. pochodzących od istniejących obiektów (dróg, fabryk czy urządzeń chłodniczych na obiektach handlowych), wykonuje się przy pomocy terenowych pomiarów hałasu. W większości przypadków wymagania związane z potrzebą realizacji pomiarów hałasu wynikają bezpośrednio z zapisów decyzji środowiskowej danego przedsięwzięcia. Wtedy to inwestor ma obowiązek przeprowadzenia badań akustycznych po uruchomieniu instalacji w jej pełnym obciążeniu. Jeśli natomiast zakład (instalacja) pracuje na warunkach tzw. pozwolenia zintegrowanego, zarządzający obiektem ma obowiązek przeprowadzenia badań akustycznych co 2 lata.

 

Hałas w środowisku

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku Dz. U. z 2014 r. poz. 112.

Lp. Rodzaj terenu Pozostałe obiekty i działalność będąca źródłem hałasu
LAeq D
odniesienia równy 8 najmniej korzystnym godzinom dnia kolejno po sobie następującym
LAeq N
przedział czasu odniesienia równy 1 najmniej korzystnej godzinie nocy
1 a) Strefa ochronna "A" uzdrowiska
b) Tereny szpitali poza miastem
45 40
2 a) Tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej
b) Tereny zabudowy związanej ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży1
c) Tereny domów opieki społecznej
d) Tereny szpitali w miastach
50 40
3 a) Tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i zamieszkania zbiorowego
b) Tereny zabudowy zagrodowej
c) Tereny rekreacyjno-wypoczynkowe1
d) Tereny mieszkaniowo-usługowe
55 45
4 Tereny w strefie śródmiejskiej miast powyżej 100 tys. mieszkańców2 55 45

 

Objaśnienia:

1) Wartości określone dla dróg i linii kolejowych stosuje się także dla torowisk tramwajowych poza pasem drogowym i kolei linowych.

2) W przypadku niewykorzystywania tych terenów, zgodnie z ich funkcją, w porze nocy, nie obowiązuje na nich dopuszczalny poziom hałasu w porze nocy.

3) Strefa śródmiejska miast powyżej 100 tys. mieszkańców to teren zwartej zabudowy mieszkaniowej z koncentracją obiektów administracyjnych, handlowych i usługowych. W przypadku miast, w których występują dzielnice o liczbie mieszkańców pow. 100 tys., można wyznaczyć w tych dzielnicach strefę śródmiejską, jeżeli charakteryzuje się ona zwartą zabudową mieszkaniową z koncentracją obiektów administracyjnych, handlowych i usługowych.

 

Hałas komunikacyjny

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. 2014, poz. 112 – tekst jednolity). Według rozporządzenia dopuszczalne wartości równoważnego poziomu dźwięku A, LAeq T, dla hałasu od dróg i linii kolejowych określa się w przedziałach czasu równych odpowiednio 16 godzinom pory dziennej, która przypada pomiędzy 6:00 – 22:00 oraz 8 godzinom w porze nocy, pomiędzy 22:00 – 6:00. Przytoczone rozporządzenie definiuje również kategorie terenów wymagających ochrony akustycznej, zebrane w poniższej tabeli.

Lp. Rodzaj terenu Pozostałe obiekty i działalność będąca źródłem hałasu
Drogi lub linie kolejowe1
LAeq D
przedział czasu odniesienia równy 16h dnia
LAeq N
przedział czasu odniesienia równy 8h nocy
1 a) Strefa ochronna "A" uzdrowiska
b) Tereny szpitali poza miastem
50 45
2 a) Tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej
b) Tereny zabudowy związanej ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży2
c) Tereny domów opieki społecznej
d) Tereny szpitali w miastach
61 56
3 a) Tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i zamieszkania zbiorowego
b) Tereny zabudowy zagrodowej
c) Tereny rekreacyjno-wypoczynkowe2
d) Tereny mieszkaniowo-usługowe
65 56
4 Tereny w strefie śródmiejskiej miast powyżej 100 tys. mieszkańców3 65 58

 

Objaśnienia:

1) Wartości określone dla dróg i linii kolejowych stosuje się także dla torowisk tramwajowych poza pasem drogowym i kolei linowych.

2) W przypadku niewykorzystywania tych terenów, zgodnie z ich funkcją, w porze nocy, nie obowiązuje na nich dopuszczalny poziom hałasu w porze nocy.

3) Strefa śródmiejska miast powyżej 100 tys. mieszkańców to teren zwartej zabudowy mieszkaniowej z koncentracją obiektów administracyjnych, handlowych i usługowych. W przypadku miast, w których występują dzielnice o liczbie mieszkańców pow. 100 tys., można wyznaczyć w tych dzielnicach strefę śródmiejską, jeżeli charakteryzuje się ona zwartą zabudową mieszkaniową z koncentracją obiektów administracyjnych, handlowych i usługowych.

 

Hałas w środowisku pracy

Obecnie hałas na stanowisku pracy określa się zgodnie z wytycznymi Polskiej Normy PN-EN ISO 9612:2011 Akustyka – wyznaczanie zawodowej ekspozycji na hałas oraz PN-N-01307:1994 Dopuszczalne wartości hałasu w środowisku pracy. Natomiast wymagane wartości dopuszczalne określa rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 6 czerwca 2014 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. z 2014 r. poz. 817 z późn. zm.). Zgodnie z rozporządzeniem hałas w środowisku pracy jest charakteryzowany przez:

  • poziom ekspozycji na hałas odniesiony do 8-godzinnego dobowego wymiaru czasu pracy i odpowiadającą mu ekspozycję dzienną lub poziom ekspozycji na hałas odniesiony do tygodnia pracy i odpowiadającą mu ekspozycję tygodniową LEX,8h 85 [dB],
  • maksymalny poziom dźwięku ALA,max 115 [dB],
  • szczytowy poziom dźwięku CLC,peak 135 [dB].

Symbole A i C oznaczają różne charakterystyki częstotliwościowe dźwięku, które reprezentują w przypadku dźwięku A zakres słyszalny ucha ludzkiego, a w przypadku dźwięku C dominację niskich częstotliwości w sygnale akustycznym. Wartości dopuszczalne odnoszą się również do charakterystycznych stanowisk pracy, gdzie wskaźnikiem jest równoważny poziom dźwięku za czasu oceny hałasu LA eq, Te [dB]. W tabeli 3 pokazano wartości dopuszczalnych poziomów hałasu ze względu na stanowisko pracy.

L.p. Stanowisko pracy Równoważny poziom dźwięku A LA eq, Te [dB]
1. W kabinach bezpośredniego sterowania bez łączności telefonicznej, w laboratoriach ze źródłami hałasu w pomieszczeniach z maszynami i urządzeniami liczącymi, maszynami do pisania, dalekopisami i w innych pomieszczeniach o podobnym przeznaczeniu 75
2. W kabinach dyspozytorskich, obserwacyjnych i zdalnego sterowania z łącznością telefoniczną używaną w procesie sterowania, w pomieszczeniach do wykonywania prac precyzyjnych i w innych pomieszczeniach o podobnym przeznaczeniu 65
3. W pomieszczeniach: administracyjnych, biur projektowych, do prac teoretycznych, opracowania danych i innych o podobnym przeznaczeniu 55

 

Hałas wewnątrz pomieszczeń

PN-87/B-02151/02 Akustyka budowlana. Ochrona przed hałasem pomieszczeń w budynkach. Dopuszczalne wartości poziomu dźwięku w pomieszczeniach. Limity dla hałasu przenikającego do pomieszczeń mieszkalnych od wyposażenia technicznego budynku oraz innych urządzeń w budynku i poza budynkiem, dla średniego poziomu A lub równoważnego poziomu dźwięku wynoszą odpowiednio w porze dnia 35 dB, a w porze nocy 25 dB.

Lp. Przeznaczenie pomieszczenia Dopuszczalny równoważny poziom dźwięku A hałasu przenikającego do pomieszczenia od wszystkich źrodłem hałasu łącznie w dB Dopuszczalny równoważny poziom dźwięku A hałasu przenikającego do pomieszczenia od wyposażenia technicznego budynku oraz innych urządzeń budynku i poza budynkiem
Średni poziom dźwięku A (dla hałasu ustalonego*) lub równoważny poziom dźwięku (dla hałasu nieustalonego**) Maksymalny poziom dźwięku A przy hałasie nieustalonym**
dzień noc dzień noc dzień noc
1. Pomieszczenia mieszkalne w budynkach mieszkalnych, internatach, domach rencistów, domach dziecka, hotelach, hotelach robotniczych 40 30 35 25 40 30